Usability - Niet alleen voor websites

Door AtleX op donderdag 7 augustus 2008 14:52 - Reacties (6)
Categorie: Software engineering, Views: 4.902

Usability, zo'n gaaf buzzword wat volgens Wikipedia het volgende betekend: "Usability is a term used to denote the ease with which people can employ a particular tool or other human-made object in order to achieve a particular goal."

In plat Nederlands: Hoeveel moeite moet je doen om met iets (een programma, etc) je doel te bereiken. Het wordt vaak gebruikt als het over websites gaat, waarbij dan onveranderlijk de termen "validatie", "CSS", "semantiek" en nog een paar anderen voorbij komen. Mensen vergeten nog weleens dat usability niet alleen voor de minder-validen onder ons is. ;) Ik geef toe, voor websites is het ook enorm belangrijk gezien de grote diversiteit aan mensen die een website kan bezoeken. Dat een kind van 10 er mee om kan gaan wil nog niet zeggen dat een slechtziende oma van 80 dat ook kan. Bij normale applicaties is dat minder een probleem, door het bestaan van vele guidelines zoals die voor XP en standaard controls in IDE's wordt er vaak nog wel een aardige applicatie in elkaar gedraaid.

Vorige week kwam ik in aanraking met een geheel ander staaltje slechte bruikbaarheid: Het menu van een DVD. Voor een paar euro, 4 om precies te zijn, had ik de DVD-box van seizoen 1 van Spooks uit de budgetbak gevist. Bij thuiskomst wilde ik deze natuurlijk wel even proberen, maar dat viel nogal tegen. Ik kwam in eerste instantie niet uit het menu. :X

Het menu was zo ongeveer het meest onduidelijke wat ik ooit heb gezien. Gebrek aan feedback, bij sommige opties was het noodzakelijk om 2x op OK te drukken, geen teksten en vooral: Het zag er niet uit als een menu. Een screenshot:
http://tweakers.net/ext/f/1GRYkkIcgMuBXSJWNklV9vWO/thumb.jpg
Ik dacht eerst nog dat dit bij het nutteloze, meer dan een minuut lange, filmpje hoorde dat voor het menu werd afgespeeld. Geduldig zat ik te wachten tot ik het menu te zien krijg, maar na 2 minuten begon het me te dagen dat ik toch echt naar het menu zat te kijken! Maar ja, waar kan ik allemaal op klikken en wat gebeurt er dan? De eerste die mij dat kan vertellen krijgt een virtueel koekje. :)

Ik heb een filmpje gemaakt om te laten zien wat ik bedoel:

Dat het ook anders kan bewijst de DVD box van seizoen 1 van 24. Deze stamt uit dezelfde tijd (2001-2002) maar is veel duidelijker.
http://tweakers.net/ext/f/RGnvPeV9LCB98Jipnl2a3Cda/thumb.jpg
Ten eerste zijn er hier maar 4 opties, die ook nog eens herkenbaar zijn als opties aangezien er niets anders is om op te klikken. Ook snapt iedereen die bekend is met het concept van 24 meteen dat je hier een episode kan kiezen. Na het kiezen van een aflevering kom je in een 2e menu, waar je nog wat opties in kunt stellen:
http://tweakers.net/ext/f/CqfNRczIKmpouOUcEsmvCmlw/thumb.jpg
Een 2e voorbeeld, misschien nog wel beter. De DVD-box van Band of Brothers die gereleased is in 2002. Ook hier kom je als eerste in een menu om een episode te kiezen, waarna je ook op deze DVD weer in een 2e menu komt om bijvoorbeeld de ondertiteling in te stellen.
http://tweakers.net/ext/f/GiK3KZoeo8nVDwiN4TxqVYds/thumb.jpg http://tweakers.net/ext/f/ExkvSCcaZ8kFiG2vtuejTD3O/thumb.jpg

Het probleem met DVD's is dat er nooit een standaard voor de menu's is geweest. Zo zijn er dus tientallen verschillende manieren om een menu op te bouwen en daardoor slaan de ontwikkelaars weleens door zoals hier goed te zien is. Hier staat deze box trouwens niet alleen in. Een ander voorbeeld van een over-the-top menu is dat van 2Fast2Furious. Bij deze DVD kan de kijker kiezen uit 3 (!) verschillende menu's, waarbij elk menu dezelfde functionaliteit bied alleen er iets anders uit ziet:
http://tweakers.net/ext/f/BkntHNCdGQDmO8IC0WySqJsn/thumb.jpg
Ik denk dat het een goed idee was geweest als in de oorspronkelijke DVD-video specificaties een guidelines sectie opgenomen was met richtlijnen voor een menu. Richtlijnen hebben zowel het voordeel als het nadeel dat ze niet opgevolgt hoeven te worden, en dus beperken ze over het algemeen de creativiteit van de menu-ontwikkelaar niet. Het voordeel is wel dat het de ontwikkelaar misschien eens laat nadenken over wat hij nu eigenlijk gebouwd heeft, wat hopelijk de kwaliteit ten goede komt.

Wat de DVD-box van Spooks betreft hadden ze naar mijn mening beter meer geld kunnen steken in de verpakking, want ook op dat vlak verliest hij het ruim van zijn tijdgenoten:
http://tweakers.net/ext/f/OlG7vNnaqwuX8ctLq44vyBqH/thumb.jpg
Fans van House M.D die ooit Spooks kijken zullen zien dat in episode 4 & 5 ook een rolletje is weggelegd voor Hugh Laurie. In episode 5 is hij al aan het oefenen voor zijn latere rol in House M.D. :)

Volgende: Silverlight's Isolated Storage: de theorie 08-'08 Silverlight's Isolated Storage: de theorie
Volgende: Robocopy - Een verborgen schat in Windows 06-'08 Robocopy - Een verborgen schat in Windows

Reacties


Door Tweakers user TeeDee, donderdag 7 augustus 2008 15:21

Het is en blijft natuurlijk wel een DVD waarbij 'spionage' centraal staat. Ontdekken noemen ze zoiets ;)

Verder is het inderdaad vrij slecht om zoiets af te leveren.

Door Tweakers user RoadRunner84, donderdag 7 augustus 2008 15:47

Ik denk dat het al een heel stuk scheelt als je de location hinting gebruikt van het menu zelf, een DVD menu is bedoeld om met pijltjes + OK bediend te worden, niet met een muis en klikken. Wat ik uit het filmpje opmaak is dat er een rood muispijltje aangeeft wat het huidige item is dat je selecteert.
Ik ben het met je eens dat ze wel iets tooltip achtigs hadden kunnen gebruiken om aan te geven wat wat doet, en bij subtitle menu hadden ze de checkboxes weg moeten laten, want zoals bij bijna alle DVD menu's wordt er niets gemarkeerd.

Door Tweakers user VincentG, donderdag 7 augustus 2008 15:50

Heb nog niet het gehele bericht gelezen, maar toen je over validatie en CSS begon was ik de draad even kwijt.
Wellicht dat ik de blog vanavond nog eens probeer. Heb zelf veel met/aan usability gedaan gedurende mijn studie.

Door Tweakers user AtleX, donderdag 7 augustus 2008 15:57

@RoadRunner84: Ik heb de DVD's eerst geprobeerd op mijn normale DVD-speler, maar opnemen daarvan gaat zo lastig. ;) Toen verscheen er bij het menu met de CD's pas een pijltje nadat ik een aantal keer op het pijltje naar beneden op mijn afstandsbediening had gedrukt en ik bij het 5e doosjes aankwam. Da's niet erg duidelijk imho.

Door Tweakers user guanche, vrijdag 8 augustus 2008 21:18

Je hebt helemaal gelijk! Ik heb hier ook wel eens last van met meerdere dvd menu's. Leuk voorbeeld, maar geen voorbeeld van slechte usability, is de dvd's van tool en dan met name de Salival dvd. Maar dat is gedaan voor artistieke redenen. (sorry, kon geen link vinden)

Door Tweakers user Ruudjah, maandag 11 augustus 2008 21:27

Net als veel OSS software. Conventies vergeten, niet de native OS look pakken... Maar ook onze vrienden in Redmond kunnen er wat van. Neem nu eens MSN, een interface die volledig gekerstboomieseerd is door reclame, icoontjes en meer onnodige troep die je afleiden in plaats van nuttige functionaliteit geven. Viel me bij de EFI review ook weer op: totaal onnodige, afleidende achtergrond gebruiken in een bios. Prima, kleur en grafische mikmak, maar gebruik het dan _ten goede voor de gebruiker_.

Reageren is niet meer mogelijk